చాలామంది రైతులు పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అని గమనించిన వెంటనే యూరియా వేయాలని అనుకుంటారు. కానీ ప్రతి సారి ఆకులు ఎర్రగా మారడానికి నత్రజని (Nitrogen) లోపమే కారణం కాదు. కొన్ని సందర్భాల్లో పొటాషియం, మెగ్నీషియం, ఫాస్ఫరస్ వంటి పోషకాల లోపం, నీటి ఒత్తిడి, వేర్ల సమస్యలు లేదా జాసిడ్స్, త్రిప్స్ వంటి పురుగుల ప్రభావం కూడా కారణం కావచ్చు.
సరైన కారణాన్ని గుర్తించకుండా యూరియా వేయడం వల్ల ఖర్చు పెరగడమే కాకుండా మొక్కలో పోషకాల సమతుల్యత దెబ్బతిని దిగుబడిపై ప్రతికూల ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అనే సమస్య కనిపించినప్పుడు ముందుగా అసలు కారణాన్ని తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
నేలలో పోషకాల అసమతుల్యత ఎందుకు వస్తుందో తెలుసుకోవాలంటే మా నేల ఆరోగ్యం గైడ్ను కూడా చదవండి.
ఈ వ్యాసంలో పత్తి ఆకులు ఎర్రబడటానికి ప్రధాన కారణాలు ఏమిటి, వాటిని ఎలా గుర్తించాలి, ఏ పరిస్థితిలో ఏ చర్య తీసుకోవాలి అనే విషయాలను రైతులకు సులభంగా అర్థమయ్యేలా తెలుసుకుందాం.
పత్తి ఆకులు ఎర్రబడడానికి ప్రధాన కారణాలు

పత్తి ఆకులు ఎర్రగా మారడానికి ఒకే కారణం ఉండదు. మొక్కలో కనిపించే లక్షణాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలిస్తే సమస్యను సులభంగా గుర్తించవచ్చు. సరైన కారణాన్ని తెలుసుకుని చర్యలు తీసుకుంటే అనవసర ఖర్చు తగ్గడమే కాకుండా పంట ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది.
| కనిపించే లక్షణం | ప్రధాన కారణం | చేయాల్సిన పని |
|---|---|---|
| పాత ఆకులు ఎర్రగా మారడం | పొటాషియం లోపం | MOP లేదా SOP అవసరాన్ని బట్టి వేయాలి |
| ఆకుల నరాలు పచ్చగా ఉండి మధ్య భాగం ఎర్రగా మారడం | మెగ్నీషియం లోపం | Magnesium Sulphate పిచికారీ చేయాలి |
| మొత్తం మొక్క ఊదా లేదా ఎరుపు రంగులో కనిపించడం | ఫాస్ఫరస్ లోపం | ఫాస్ఫరస్ ఉన్న ఎరువులు ఇవ్వాలి |
| ఆకులు ముడుచుకుని ఎర్రబడడం | జాసిడ్స్ లేదా త్రిప్స్ | సరైన పురుగుమందు పిచికారీ చేయాలి |
| వర్షాలు లేకపోవడం లేదా నీరు నిల్వ ఉండటం | నీటి ఒత్తిడి | నీటి నిర్వహణ సరిచేయాలి |
| వేర్లు బలహీనపడటం | Root Stress | వేర్ల అభివృద్ధికి అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవాలి |
పొటాషియం లోపం
చాలా సందర్భాల్లో పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అనే సమస్యకు ప్రధాన కారణం పొటాషియం లోపమే అవుతుంది. పొటాషియం మొక్కలో నీటి సమతుల్యతను కాపాడడంతో పాటు ఆహార పదార్థాల రవాణా, కాయల అభివృద్ధి, వ్యాధులను తట్టుకునే శక్తిని పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
లక్షణాలు
- పాత ఆకుల అంచుల నుంచి ఎర్రటి లేదా గోధుమ రంగు ప్రారంభమవుతుంది.
- ఆకుల అంచులు ఎండిపోవడం కనిపిస్తుంది.
- మొక్క పెరుగుదల మందగిస్తుంది.
- పూత, కాయల సంఖ్య తగ్గుతుంది.
- దిగుబడిపై ప్రభావం పడుతుంది.
ఎందుకు వస్తుంది?
- ఇసుక నేలల్లో
- అధిక వర్షాల తర్వాత
- ఎక్కువ నత్రజని ఎరువులు వాడినప్పుడు
- నేలలో పొటాష్ నిల్వలు తగ్గినప్పుడు
పరిష్కారం
మట్టి పరీక్ష ఆధారంగా Muriate of Potash (MOP 0:0:60) లేదా అవసరాన్ని బట్టి Sulphate of Potash (SOP) ఇవ్వడం మంచిది. ఎరువులు వేయే ముందు నేల పరిస్థితిని తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి.
మెగ్నీషియం లోపం
చాలామంది రైతులు మెగ్నీషియం లోపాన్ని పొటాషియం లోపంగా పొరబడుతుంటారు. కానీ రెండింటి లక్షణాల్లో తేడా ఉంటుంది. మెగ్నీషియం మొక్కలో క్లోరోఫిల్ తయారీలో ముఖ్యమైన పోషకం.
లక్షణాలు
- ఆకుల నరాలు పచ్చగా ఉంటాయి.
- నరాల మధ్య భాగం ఎర్రగా లేదా పసుపు రంగులోకి మారుతుంది.
- మొదట పాత ఆకుల్లో లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
- తర్వాత మొత్తం ఆకు ప్రభావితమవుతుంది.
ఎందుకు వస్తుంది?
- అధిక పొటాష్ వాడటం
- ఆమ్ల నేలలు
- వరుసగా ఒకే పంట సాగు చేయడం
- నేలలో మెగ్నీషియం తగ్గిపోవడం
పరిష్కారం
Magnesium Sulphateను సిఫార్సు చేసిన మోతాదులో ఆకులపై పిచికారీ చేయడం లేదా నేలలో వేయడం ద్వారా సమస్యను తగ్గించవచ్చు.
ఫాస్ఫరస్ లోపం
పత్తి ప్రారంభ దశలో ఫాస్ఫరస్ సరిపోకపోయినా ఆకులు ఎర్రగా లేదా ఊదా రంగులోకి మారే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ సమస్యను చాలామంది యూరియా లోపంగా భావించి పొరపాటు చేస్తారు.
లక్షణాలు
- చిన్న మొక్కల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
- మొక్క ఊదా లేదా గాఢ ఎరుపు రంగులో కనిపిస్తుంది.
- వేర్ల పెరుగుదల తగ్గుతుంది.
- మొక్క ఎదుగుదల నెమ్మదిస్తుంది.
ఎందుకు వస్తుంది?
- చల్లటి వాతావరణం
- ఫాస్ఫరస్ తక్కువగా ఉన్న నేల
- వేర్లు సరిగా అభివృద్ధి చెందకపోవడం
పరిష్కారం
మట్టి పరీక్ష ఫలితాల ఆధారంగా ఫాస్ఫరస్ కలిగిన ఎరువులు సరైన సమయంలో వేయాలి.
జాసిడ్స్ మరియు త్రిప్స్ ప్రభావం
కొన్ని సందర్భాల్లో పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అనే సమస్యకు కారణం పోషక లోపం కాదు. జాసిడ్స్, త్రిప్స్ వంటి రసం పీల్చే పురుగులు కూడా ఆకుల రంగును మార్చగలవు.
లక్షణాలు
- ఆకుల అంచులు పైకి ముడుచుకోవడం
- చిన్న ఆకులు రావడం
- ఆకులు మందంగా మారడం
- మొక్క పెరుగుదల తగ్గిపోవడం
ఉదయం లేదా సాయంత్రం ఆకుల అడుగు భాగాన్ని పరిశీలిస్తే ఈ పురుగులు కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది.
పరిష్కారం
వ్యవసాయ శాఖ లేదా వ్యవసాయ నిపుణుల సలహా మేరకు Imidacloprid 17.8 SL, Thiamethoxam 25 WG, Flonicamid 50 WG లేదా Spirotetramat 150 OD వంటి నమోదిత పురుగుమందులను సిఫార్సు చేసిన మోతాదులో మాత్రమే ఉపయోగించాలి. ఒకే మందును వరుసగా వాడకుండా మారుస్తూ (Rotation) వాడడం మంచిది.
మిర్చిలో త్రిప్స్ను ఎలా గుర్తించాలి, ఎలా నియంత్రించాలో తెలుసుకోవడానికి మా మిర్చి త్రిప్స్ మేనేజ్మెంట్ వ్యాసాన్ని చదవండి.
నీటి ఒత్తిడి (Water Stress)
చాలాసార్లు పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అనే ప్రశ్నకు సమాధానం ఎరువుల్లో కాదు, నీటి నిర్వహణలో ఉంటుంది. ఎక్కువ రోజులు నీరు అందకపోయినా, వర్షాల తర్వాత పొలంలో నీరు నిలిచిపోయినా వేర్లు సరిగా పనిచేయవు. దీంతో మొక్క అవసరమైన పోషకాలను గ్రహించలేక ఆకుల రంగు మారుతుంది.
ఈ పరిస్థితిలో రైతులు చేయాల్సింది
- పొలంలో నీరు నిల్వ ఉండకుండా డ్రైనేజీ ఏర్పాటు చేయాలి.
- అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే నీటిని అందించాలి.
- నేలలో తేమను బట్టి సాగునీటి నిర్వహణ చేయాలి.
- వేర్ల అభివృద్ధికి అనుకూలమైన నేల పరిస్థితిని కొనసాగించాలి.
గుర్తుంచుకోండి: పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అంటే వెంటనే యూరియా వేయడం సరైన నిర్ణయం కాదు. ముందుగా సమస్యకు అసలు కారణాన్ని గుర్తిస్తేనే సరైన ఎరువు లేదా ఇతర నిర్వహణ చర్యలను ఎంచుకుని పంటను ఆరోగ్యంగా ఉంచవచ్చు.
యూరియా ఎప్పుడు వేయాలి? ఎప్పుడు వేయకూడదు?
చాలా మంది రైతులు పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అని కనిపించగానే మొదట గుర్తొచ్చేది యూరియా. కానీ యూరియా ప్రతి సమస్యకు పరిష్కారం కాదు. మొక్కలో నిజంగా నత్రజని (Nitrogen) లోపం ఉన్నప్పుడు మాత్రమే యూరియా ప్రయోజనం ఉంటుంది. మిగిలిన సందర్భాల్లో యూరియా వేయడం వల్ల ఖర్చు పెరగడమే కాకుండా ఇతర పోషకాల అసమతుల్యత కూడా ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
యూరియా వేయాల్సిన పరిస్థితులు

- మొక్క లేత ఆకుపచ్చ లేదా పసుపు రంగులో కనిపిస్తే
- మొక్క ఎదుగుదల మందగిస్తే
- పాత ఆకుల నుంచి మొత్తం మొక్కలో పసుపుదనం వ్యాపిస్తే
- నేలలో నత్రజని లోపం ఉన్నట్లు మట్టి పరీక్షలో తేలితే
- పంట దశకు అనుగుణంగా సిఫార్సు చేసిన మోతాదులో నత్రజని అవసరమైతే
ఈ పరిస్థితుల్లో మాత్రమే యూరియాను విభజించిన మోతాదుల్లో వేయడం మంచిది.
యూరియా వేయకూడని పరిస్థితులు
- ఆకులు ఎర్రగా ఉన్నాయనే ఒక్క కారణంతో
- పొటాషియం లేదా మెగ్నీషియం లోపం ఉన్నప్పుడు
- నీటి ఒత్తిడి ఉన్నప్పుడు
- వేర్లు దెబ్బతిన్నప్పుడు
- జాసిడ్స్ లేదా త్రిప్స్ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు
- వర్షం పడే అవకాశం ఉన్న సమయంలో
ఇలాంటి సందర్భాల్లో ముందుగా అసలు సమస్యను పరిష్కరించడం అవసరం.
సరైన పోషక సమతుల్యత ఎందుకు అవసరం?
పత్తి పంటలో నత్రజని ఒక్కటే సరిపోదు. మొక్కకు నత్రజని (N), ఫాస్ఫరస్ (P), పొటాషియం (K), సల్ఫర్ (S), మెగ్నీషియం (Mg), జింక్ (Zn), బోరాన్ (B) వంటి పోషకాలు సమతుల్యంగా అందితేనే మంచి పెరుగుదల, ఎక్కువ కాయలు, అధిక దిగుబడి సాధ్యమవుతుంది.
ఒకే ఎరువును ఎక్కువగా వేయడం వల్ల ఇతర పోషకాల శోషణ తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే మట్టి పరీక్ష ఆధారంగా ఎరువుల ప్రణాళిక రూపొందించడం ఉత్తమ పద్ధతి.
రైతులు ఎక్కువగా చేసే పొరపాట్లు
- ఆకులు ఎర్రబడగానే యూరియా వేయడం
- మట్టి పరీక్ష చేయకుండా ఎరువులు వేయడం
- పొటాష్ అవసరాన్ని పట్టించుకోకపోవడం
- ఒకే ఎరువును పదేపదే ఉపయోగించడం
- పురుగుల లక్షణాలను పోషక లోపంగా భావించడం
- నీటి నిర్వహణను నిర్లక్ష్యం చేయడం
ఈ చిన్న పొరపాట్ల వల్ల పంట ఆరోగ్యం దెబ్బతిని దిగుబడి తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
పత్తి ఆకులు ఎర్రబడితే రైతు వెంటనే చేయాల్సిన 6 పనులు
- ఆకులు ఏ దశలో ఎర్రబడుతున్నాయో గమనించండి.
- ఆకుల అడుగు భాగంలో జాసిడ్స్ లేదా త్రిప్స్ ఉన్నాయో పరిశీలించండి.
- పొలంలో నీరు నిల్వ ఉందా లేదా ఎక్కువ రోజులుగా ఎండగా ఉందా చూడండి.
- ఇటీవల ఏ ఎరువులు వేశారో గుర్తించండి.
- అవసరమైతే మట్టి లేదా ఆకు పరీక్ష చేయించండి.
- వ్యవసాయ నిపుణుల సలహా మేరకు మాత్రమే ఎరువు లేదా పురుగుమందు వాడండి.
పోషక లోపాలు మరియు పరిష్కారాలు
| సమస్య | ప్రధాన లక్షణం | సూచించబడే నిర్వహణ |
|---|---|---|
| నత్రజని లోపం | మొత్తం మొక్క పసుపు రంగు | యూరియా లేదా ఇతర నత్రజని ఎరువులు |
| పొటాషియం లోపం | ఆకుల అంచులు ఎర్రగా లేదా ఎండినట్లు | MOP / SOP |
| మెగ్నీషియం లోపం | నరాలు పచ్చగా, మధ్య భాగం ఎర్రగా | Magnesium Sulphate |
| ఫాస్ఫరస్ లోపం | చిన్న మొక్కలు ఊదా లేదా ఎరుపు రంగు | ఫాస్ఫరస్ ఎరువులు |
| జింక్ లోపం | చిన్న ఆకులు, ఎదుగుదల తగ్గడం | Zinc Sulphate |
| బోరాన్ లోపం | పూత, కాయల అభివృద్ధి తగ్గడం | Boron ఆధారిత ఎరువులు |
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పత్తి ఆకులు ఎర్రబడితే వెంటనే యూరియా వేయాలా?
లేదు. పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అంటే ప్రతి సారి యూరియా అవసరం ఉండదు. ముందుగా అసలు కారణాన్ని గుర్తించాలి.
పొటాషియం లోపాన్ని ఎలా గుర్తించాలి?
మొదట పాత ఆకుల అంచులు ఎర్రగా లేదా గోధుమ రంగులోకి మారి తర్వాత ఎండిపోవడం సాధారణ లక్షణం.
మెగ్నీషియం లోపం ఎలా తెలుస్తుంది?
ఆకుల నరాలు పచ్చగా ఉండి, నరాల మధ్య భాగం పసుపు లేదా ఎరుపు రంగులోకి మారుతుంది.
పురుగుల వల్ల కూడా ఆకులు ఎర్రబడతాయా?
అవును. ముఖ్యంగా జాసిడ్స్, త్రిప్స్ వంటి రసం పీల్చే పురుగుల ప్రభావంతో ఆకులు ముడుచుకుని ఎర్రగా మారే అవకాశం ఉంటుంది.
మట్టి పరీక్ష ఎంత ముఖ్యమైనది?
చాలా ముఖ్యం. మట్టి పరీక్ష ద్వారా ఏ పోషకం లోపించిందో ఖచ్చితంగా తెలుసుకుని సరైన ఎరువును వేయవచ్చు.
పంటల్లో వచ్చే ఇతర ప్రధాన తెగుళ్లు మరియు వాటి నివారణ గురించి తెలుసుకోవాలంటే మా పంటల్లో వచ్చే ప్రధాన తెగుళ్లు వ్యాసాన్ని కూడా చదవండి
ముగింపు
పత్తి ఆకులు ఎర్రబడుతున్నాయా అంటే ప్రతి సారి యూరియా వేయడం సరైన పద్ధతి కాదు. అసలు కారణాన్ని గుర్తించకుండా ఎరువులు వేయడం వల్ల ఖర్చు పెరగడమే కాకుండా పంట ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది. పొటాషియం, మెగ్నీషియం, ఫాస్ఫరస్ వంటి పోషకాల లోపాలు, నీటి ఒత్తిడి, వేర్ల సమస్యలు, జాసిడ్స్ లేదా త్రిప్స్ ప్రభావం వంటి అంశాలను ముందుగా పరిశీలించాలి. అవసరమైతే మట్టి పరీక్ష చేయించి, వ్యవసాయ నిపుణుల సూచనల మేరకు సరైన ఎరువు లేదా పురుగుమందును ఉపయోగిస్తే పత్తి పంట ఆరోగ్యంగా పెరిగి మంచి దిగుబడి వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది
మరింత శాస్త్రీయ సమాచారం కోసం:
పత్తి పంటలో పోషక నిర్వహణ, తెగుళ్లు, పురుగుల నియంత్రణపై అధికారిక సమాచారం కోసం ICAR – Central Institute for Cotton Research (CICR) వెబ్సైట్ను సందర్శించండి

