2026 వర్షాల అంచనా ప్రకారం ఈ ఏడాది సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) రైతులకు కీలక సూచనలు జారీ చేసింది. వర్షాలు ఆలస్యంగా ప్రారంభమవడం, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవడం, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం వంటి అంశాలు వ్యవసాయ రంగంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
అయితే రైతులు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ముందస్తు ప్రణాళిక, సరైన పంటల ఎంపిక, నీటి నిర్వహణ ద్వారా నష్టాలను గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. రైతులు తాజా వాతావరణ సమాచారం, వర్షపాతం అంచనాలు మరియు హెచ్చరికలను తెలుసుకోవడానికి భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) అధికారిక వెబ్సైట్ ను సందర్శించవచ్చు.
2026లో వర్షాలు ఎందుకు తగ్గే అవకాశం ఉంది?
వాతావరణ నిపుణుల ప్రకారం వర్షపాతం తగ్గడానికి ప్రధాన కారణాలు:
- వాతావరణ మార్పులు (Climate Change)
- ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల
- సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల్లో మార్పులు
- నైరుతి రుతుపవనాల బలహీనత
- అడవుల నరికివేత
ఈ కారణాల వల్ల దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ అంచనా వేస్తోంది.
2026 వర్షాల అంచనా నేపథ్యంలో గత కొన్ని సంవత్సరాల్లో వర్షపాతం పరిస్థితి
గత సంవత్సరాల్లో వర్షపాతం ఒకే విధంగా నమోదు కాలేదు. కొన్ని ఏళ్లలో సాధారణం కంటే ఎక్కువ వర్షాలు నమోదవగా, కొన్ని ఏళ్లలో తక్కువగా నమోదయ్యాయి.
| సంవత్సరం | వర్షపాతం (% LPA) |
|---|---|
| 2018 | 91% |
| 2019 | 110% |
| 2020 | 109% |
| 2021 | 99% |
| 2025 | 108% |
| 2026 | 92% (అంచనా) |
ఈ గణాంకాలు చూస్తే ప్రతి సంవత్సరం వర్షపాతం మారుతూ ఉంటుందని అర్థమవుతోంది. అందుకే రైతులు వర్షాలపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి.
రైతులు తీసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు
1. నీటి లభ్యతను అంచనా వేయండి
పంట వేసే ముందు మీ వద్ద ఉన్న నీటి వనరులను పరిశీలించండి.
- బోర్వెల్లు
- వ్యవసాయ బావులు
- చెరువులు
- కాలువలు
- ఫార్మ్ పాండ్లు
నీటి నిల్వ ఎంత ఉందో తెలుసుకుని పంటలను ఎంపిక చేసుకోవాలి.
2. నేల పరీక్ష చేయించుకోండి
నేలలో పోషకాల స్థాయిని తెలుసుకోవడానికి Soil Test చేయించుకోవడం మంచిది.
దీని వల్ల:
- ఎరువుల ఖర్చు తగ్గుతుంది
- సరైన ఎరువుల మోతాదు తెలుస్తుంది
- దిగుబడి పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది
సంబంధిత కథనం: యూరియా ఎరువు వాడకం గురించి పూర్తి వివరాలు
3. పంట బీమా తీసుకోండి
వర్షాభావం లేదా ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల పంట నష్టపోతే పంట బీమా రైతులకు రక్షణ కల్పిస్తుంది. అందుబాటులో ఉన్న ప్రభుత్వ పథకాలను వినియోగించుకోవాలి.
4. వాతావరణ సూచనలను గమనించండి
ప్రస్తుతం మొబైల్ యాప్లు, వార్తా మాధ్యమాలు, వ్యవసాయ శాఖ ద్వారా వాతావరణ సమాచారం అందుబాటులో ఉంది. వర్షాల అంచనాలను గమనిస్తూ వ్యవసాయ పనులు నిర్వహించడం మంచిది.
తక్కువ వర్షాలకు అనుకూలమైన పంటలు

2026 వర్షాల అంచనా ప్రకారం తక్కువ వర్షాలు నమోదయ్యే అవకాశం ఉంటే రైతులు తక్కువ నీటి అవసరమయ్యే పంటలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
| పంట | నీటి అవసరం |
|---|---|
| జొన్న | తక్కువ |
| సజ్జ | చాలా తక్కువ |
| రాగి | తక్కువ |
| పెసర | తక్కువ |
| కంది | తక్కువ |
| వేరుశెనగ | మధ్యస్థ |
| శనగ | తక్కువ |
ఈ పంటలు తక్కువ వర్షపాతం పరిస్థితుల్లో కూడా మంచి దిగుబడి ఇచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
సంబంధిత కథనం: జూన్ నెలలో సాగు చేయాల్సిన పంటలు 2026
రైతులు ఒకే పంటపై ఆధారపడకూడదు
2026 వర్షాల అంచనా నేపథ్యంలో రైతులు ఒకే పంటపై ఆధారపడకుండా ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి. మొత్తం భూమిలో ఒకే పంట సాగు చేస్తే వర్షాభావ పరిస్థితుల్లో నష్టాలు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఉదాహరణకు:
- 50% భూమిలో ప్రధాన పంట
- 30% భూమిలో పప్పుధాన్యాలు
- 20% భూమిలో మిల్లెట్లు
సాగు చేస్తే రిస్క్ తగ్గడంతో పాటు ఆదాయం కూడా స్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం వ్యవసాయ నిపుణులు కూడా Crop Diversification (పంటల వైవిధ్యీకరణ) పద్ధతిని సూచిస్తున్నారు.
వరి రైతులు ఏమి చేయాలి?
వరి సాగు చేసే రైతులు కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి.
- తక్కువ వ్యవధి వరి రకాలను ఎంచుకోవాలి
- నీటి వృథాను తగ్గించాలి
- వర్షాలు ఆలస్యం అయితే నాట్ల ప్రణాళిక మార్చుకోవాలి
- నీటి నిల్వ ఉన్న ప్రాంతాల్లో మాత్రమే విస్తృతంగా వరి సాగు చేయాలి
నీటి పొదుపు కోసం పాటించాల్సిన పద్ధతులు

డ్రిప్ ఇరిగేషన్
నీటిని నేరుగా మొక్కల వేర్లకు అందించడం వల్ల నీటి వినియోగం తగ్గుతుంది.
స్ప్రింక్లర్ పద్ధతి
తక్కువ నీటితో ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగు చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
మల్చింగ్
మొక్కల చుట్టూ గడ్డి లేదా ఇతర పదార్థాలు పరచడం వల్ల నేలలో తేమ ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంటుంది.
వర్షపు నీటి సంరక్షణ
- ఫార్మ్ పాండ్లు నిర్మించండి
- చెక్ డ్యామ్లను ఉపయోగించండి
- చెరువులను శుభ్రం చేయండి
- వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసే గుంతలు ఏర్పాటు చేయండి
రైతులు తప్పక గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయాలు
✅ తక్కువ నీటి అవసరమయ్యే పంటలను ఎంచుకోండి
✅ పంట బీమా తీసుకోండి
✅ నీటి వనరులను ముందుగానే అంచనా వేయండి
✅ నేల పరీక్ష చేయించుకోండి
✅ వాతావరణ సూచనలను గమనించండి
❌ నీటి లభ్యత తెలియకుండా అధిక నీటి పంటలు వేయకండి
❌ ఒకే పంటపై పూర్తిగా ఆధారపడకండి
❌ నీటిని వృథా చేయకండి
ముగింపు
2026 వర్షాల అంచనా రైతులకు ఒక హెచ్చరిక మాత్రమే. ఇది భయపడాల్సిన పరిస్థితి కాదు. సరైన ప్రణాళిక, నీటి సంరక్షణ, తక్కువ నీటి అవసరమయ్యే పంటల ఎంపిక, పంట బీమా వంటి చర్యల ద్వారా రైతులు వర్షాభావ పరిస్థితులను సమర్థంగా ఎదుర్కోవచ్చు.
వర్షాలు తగ్గే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో రైతులు ఇప్పటి నుంచే అప్రమత్తంగా ఉండి వ్యవసాయ నిపుణుల సూచనలు పాటిస్తే నష్టాలను తగ్గించుకుని మంచి దిగుబడులు సాధించే అవకాశం ఉంటుంది.
👉 Related Article: పంట వ్యర్థాలను పొలాల్లో కాల్చడం నేరమా?

