వసాయంలో NPK Fertilizer లేదా NPK ఎరువులు పంటల ఎదుగుదల, పుష్పాలు, కాయలు, గింజల నాణ్యత కోసం రైతులు ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వరి, పత్తి, మిర్చి, మొక్కజొన్న, టమాట, ఉల్లిపాయ, అరటి వంటి పంటల్లో 20:20:0:13, 19:19:19, 13:0:45 NPK Fertilizers వాడకం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అయితే ఈ ఎరువులు సరైన దశలో, సరైన మోతాదులో వాడితేనే మంచి ఫలితం వస్తుంది.
భారత ప్రభుత్వ Soil Health Card విధానంలో కూడా ఎరువుల వాడకం నేల పరీక్ష ఆధారంగా ఉండాలని సూచిస్తున్నారు. నేలలో ఏ పోషకం తక్కువగా ఉందో తెలుసుకుని ఎరువులు వేస్తే ఖర్చు తగ్గి, పంటకు నష్టం జరగకుండా ఉంటుంది.
NPK ఎరువులు వాడే రైతులు సాధారణంగా యూరియా కూడా ఉపయోగిస్తారు. అయితే యూరియా ధరలో ప్రభుత్వం ఎంత సబ్సిడీ ఇస్తుందో చాలా మందికి తెలియదు. యూరియా బస్తా ధరలో రైతు ఎంత చెల్లిస్తాడు? ప్రభుత్వం ఎంత సబ్సిడీ ఇస్తుంది?
NPK అంటే ఏమిటి?

NPK అంటే మొక్కలకు అవసరమైన మూడు ప్రధాన పోషకాలు.
| అక్షరం | పోషకం | పంటకు ఉపయోగం |
|---|---|---|
| N | Nitrogen / నత్రజని | ఆకుల పెరుగుదల, పచ్చదనం |
| P | Phosphorus / భాస్వరం | వేర్ల అభివృద్ధి, పుష్ప దశ |
| K | Potassium / పొటాష్ | కాయల నాణ్యత, గింజ నింపుదల, రోగనిరోధక శక్తి |
ఎరువు సంచిపై 20:20:0:13, 19:19:19, 13:0:45 వంటి సంఖ్యలు ఉంటాయి. ఇవి ఆ ఎరువులో ఉన్న పోషకాల శాతాన్ని సూచిస్తాయి.
NPKలోని N అంటే Nitrogen (నత్రజని). మొక్కల ఆకుల పెరుగుదలకు ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన పోషకం. రైతులు నత్రజని కోసం ఎక్కువగా యూరియాను ఉపయోగిస్తారు. 👉యూరియా ఎలా తయారవుతుంది? ఫ్యాక్టరీ నుంచి రైతు పొలం వరకు పూర్తి ప్రయాణం
NPK Fertilizer ఎందుకు ప్రాచుర్యం పొందుతున్నాయి?
NPK ఎరువులు రైతులలో ప్రాచుర్యం పొందడానికి ప్రధాన కారణం ఒకే ఎరువులో పంటకు అవసరమైన ముఖ్య పోషకాలు లభించడం. కొన్ని NPK ఎరువులు బేసల్ డోస్గా నేలలో వేయడానికి ఉపయోగపడితే, కొన్ని నీటిలో కరిగే Water Soluble Fertilizers గా డ్రిప్ లేదా స్ప్రే ద్వారా ఇవ్వడానికి ఉపయోగపడతాయి.
ప్రస్తుతం రైతులు ఒకే యూరియా లేదా DAP మీద ఆధారపడకుండా, పంట దశను బట్టి సమతుల్య ఎరువులు వాడటం వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. Balanced Fertilization వల్ల నేల ఆరోగ్యం, పంట దిగుబడి, నాణ్యత మెరుగుపడతాయని ప్రభుత్వ వ్యవసాయ సమాచారం కూడా సూచిస్తోంది.
యూరియా గురించి పూర్తి సమాచారం కోసం చదవండి:
యూరియా ఎరువు వాడకం: వరి, మొక్కజొన్న పంటలకు ఎంత మోతాదులో వేయాలి? ప్రయోజనాలు, నష్టాలు

20:20:0:13 ఎరువు అంటే ఏమిటి?
20:20:0:13 ఎరువులో 20% Nitrogen, 20% Phosphorus, 13% Sulphur ఉంటుంది. ఇందులో Potash ఉండదు. ఇది ప్రధానంగా పంట ప్రారంభ దశలో వేర్ల పెరుగుదల, మొక్క బలంగా ఎదగడం, సల్ఫర్ లోపం తగ్గించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
20:20:0:13 ఎరువు ఉపయోగాలు
- వేర్ల అభివృద్ధికి సహాయపడుతుంది.
- మొక్క ప్రారంభ దశలో బలం ఇస్తుంది.
- ఆకులు పచ్చగా ఉండేందుకు సహాయపడుతుంది.
- సల్ఫర్ అవసరమయ్యే పంటలకు ఉపయోగకరం.
- వరి, మొక్కజొన్న, పత్తి, మిర్చి వంటి పంటల్లో ఎక్కువగా వాడతారు.
20:20:0:13 ఎరువు ఏ పంటలకు? సాధారణ మోతాదు
| పంట | సాధారణ మోతాదు | ఎప్పుడు వేయాలి |
|---|---|---|
| వరి | ఎకరానికి 50-75 కిలోలు | నాటిన 20-30 రోజుల తర్వాత |
| మొక్కజొన్న | ఎకరానికి 50-75 కిలోలు | ప్రారంభ ఎదుగుదల దశలో |
| పత్తి | ఎకరానికి 50-75 కిలోలు | మొక్క బలపడే దశలో |
| మిర్చి | ఎకరానికి 50-100 కిలోలు | నాటిన 20-30 రోజుల తర్వాత |
| ఉల్లిపాయ | ఎకరానికి 50-75 కిలోలు | ప్రారంభ పెరుగుదల దశలో |
| వేరుశెనగ | ఎకరానికి 40-50 కిలోలు | విత్తే సమయంలో లేదా ప్రారంభ దశలో |
గమనిక: ఇవి సాధారణ మోతాదులు మాత్రమే. నేల పరీక్ష, పంట రకం, నీటి లభ్యత ఆధారంగా మోతాదు మారుతుంది.
19:19:19 NPK Fertilizer అంటే ఏమిటి?
19:19:19 అనేది సమతుల్య Water Soluble NPK Fertilizer. ఇందులో Nitrogen, Phosphorus, Potassium మూడు కూడా సమానంగా 19% చొప్పున ఉంటాయి. ఇది డ్రిప్, ఫెర్టిగేషన్, ఫోలియర్ స్ప్రే ద్వారా ఇవ్వడానికి ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.
ప్రస్తుతం రైతులు Water Soluble Fertilizersతో పాటు Nano Fertilizers కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు.
19:19:19 ఉపయోగాలు
- మొక్కల సమతుల్య ఎదుగుదలకు ఉపయోగపడుతుంది.
- ఆకులు, వేర్లు, కొమ్మల అభివృద్ధికి సహాయపడుతుంది.
- పుష్ప దశకు ముందు పంటకు బలం ఇస్తుంది.
- కూరగాయలు, ఉద్యాన పంటల్లో మంచి ఫలితం ఇస్తుంది.
- పోషక లోపాలను త్వరగా భర్తీ చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
19:19:19 ఎరువు ఏ పంటలకు? సాధారణ మోతాదు
| పంట | స్ప్రే మోతాదు | డ్రిప్ మోతాదు | ఎప్పుడు వేయాలి |
|---|---|---|---|
| మిర్చి | లీటరుకు 5 గ్రా | ఎకరానికి 2-5 కిలోలు | నాటిన 25-30 రోజుల తర్వాత |
| టమాట | లీటరుకు 5 గ్రా | ఎకరానికి 2-5 కిలోలు | శాఖల పెరుగుదల దశలో |
| వంకాయ | లీటరుకు 5 గ్రా | ఎకరానికి 2-5 కిలోలు | పుష్ప దశకు ముందు |
| దోసకాయ | లీటరుకు 5 గ్రా | ఎకరానికి 2-4 కిలోలు | వేగవంతమైన పెరుగుదల దశలో |
| అరటి | లీటరుకు 5 గ్రా | ఎకరానికి 3-5 కిలోలు | ఎదుగుదల దశలో |
| పూల పంటలు | లీటరుకు 5 గ్రా | ఎకరానికి 2-4 కిలోలు | పుష్ప దశకు ముందు |
స్ప్రే ఉదయం లేదా సాయంత్రం చేయాలి. ఎండ ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో స్ప్రే చేయకూడదు.
13:0:45 NPK Fertilizer అంటే ఏమిటి?
13:0:45 అనేది Potassium Nitrate. ఇందులో 13% Nitrogen, 45% Potassium ఉంటుంది. Phosphorus ఉండదు. ఇది పుష్ప దశ తర్వాత, కాయల ఏర్పాటులో, గింజ నింపుదల సమయంలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.
13:0:45 ఉపయోగాలు
- పూలు, కాయలు రాలిపోకుండా సహాయపడుతుంది.
- కాయల పరిమాణం, బరువు పెరుగుతుంది.
- పండ్ల రంగు, నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది.
- గింజ నింపుదల దశలో ఉపయోగపడుతుంది.
- పంటకు ఎండ తట్టుకునే శక్తి కొంతవరకు పెరుగుతుంది.
13:0:45 ఎరువు ఏ పంటలకు? సాధారణ మోతాదు
| పంట | స్ప్రే మోతాదు | డ్రిప్ మోతాదు | ఎప్పుడు వేయాలి |
|---|---|---|---|
| మిర్చి | లీటరుకు 10 గ్రా | ఎకరానికి 5-10 కిలోలు | పుష్ప దశ తర్వాత |
| టమాట | లీటరుకు 10 గ్రా | ఎకరానికి 5-8 కిలోలు | కాయల ఏర్పాటు దశలో |
| పత్తి | లీటరుకు 10 గ్రా | అవసరాన్ని బట్టి | పువ్వు, కాయ దశలో |
| అరటి | లీటరుకు 10 గ్రా | ఎకరానికి 5-10 కిలోలు | గెల దశలో |
| మామిడి | లీటరుకు 10 గ్రా | అవసరాన్ని బట్టి | పండు పెరుగుదల దశలో |
| వరి | లీటరుకు 5-10 గ్రా | సాధారణంగా తక్కువగా | గింజ నింపుదల దశలో |
ఇతర ముఖ్యమైన NPK ఎరువులు
| ఎరువు | ఉపయోగించే దశ | ఉపయోగం |
|---|---|---|
| 12:32:16 | విత్తే సమయంలో | వేర్ల అభివృద్ధి, ప్రారంభ బలం |
| 10:26:26 | ప్రారంభం నుంచి పుష్ప దశ వరకు | NPK సమతుల్య పోషణ |
| 18:46:0 / DAP | బేసల్ డోస్ | ఫాస్పరస్ ఎక్కువ, వేర్ల పెరుగుదల |
| 28:28:0 | ప్రారంభ దశ | నత్రజని, భాస్వరం అందిస్తుంది |
| 24:24:0 | బేసల్ డోస్ | ప్రారంభ ఎదుగుదల |
| 17:17:17 | సాధారణ ఎదుగుదల | సమతుల్య NPK |
| 15:15:15 | కూరగాయలు, తోట పంటలు | సమతుల్య పోషణ |
| 13:40:13 | పుష్ప దశకు ముందు | పుష్పాల ఏర్పాటుకు సహాయం |
| 00:52:34 / MKP | పుష్ప దశ | ఫాస్పరస్, పొటాష్ అవసరానికి |
| 00:00:50 / SOP | కాయల నాణ్యత | పొటాష్, సల్ఫర్ అందిస్తుంది |
పంట దశల వారీగా ఏ NPK ఎరువు వేయాలి?
| పంట దశ | సరిపోయే ఎరువులు |
|---|---|
| విత్తే సమయంలో | 12:32:16, DAP, 20:20:0:13 |
| ప్రారంభ ఎదుగుదల | 20:20:0:13, 19:19:19 |
| శాఖల పెరుగుదల | 19:19:19, 17:17:17 |
| పుష్ప దశకు ముందు | 13:40:13, 19:19:19 |
| పుష్ప దశ తర్వాత | 13:0:45, 00:52:34 |
| కాయలు / గింజ నింపుదల | 13:0:45, 00:00:50 |
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పంటల వారీగా NPK ఎరువుల ఎంపిక
| పంట | ఉపయోగపడే NPK ఎరువులు |
|---|---|
| వరి | 20:20:0:13, 28:28:0, 13:0:45 |
| మొక్కజొన్న | 20:20:0:13, 12:32:16, 19:19:19 |
| పత్తి | 20:20:0:13, 19:19:19, 13:0:45 |
| మిర్చి | 19:19:19, 13:40:13, 13:0:45 |
| టమాట | 19:19:19, 00:52:34, 13:0:45 |
| ఉల్లిపాయ | 20:20:0:13, 12:32:16, 00:00:50 |
| అరటి | 19:19:19, 13:0:45, SOP |
| వేరుశెనగ | 20:20:0:13, 12:32:16 |
NPK ఎరువులు వాడేటప్పుడు జాగ్రత్తలు
- నేల పరీక్ష లేకుండా అధిక మోతాదులో ఎరువులు వేయకూడదు.
- ఒకే రకమైన ఎరువును ఎక్కువగా వాడటం మంచిది కాదు.
- Water Soluble Fertilizers ను మాత్రమే డ్రిప్లో వాడాలి.
- స్ప్రే ముందు ఎరువు పూర్తిగా నీటిలో కరిగిందో చూడాలి.
- ఎండ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు స్ప్రే చేయకూడదు.
- స్థానిక వ్యవసాయ అధికారి లేదా KVK సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
- పురుగుమందులతో కలిపి స్ప్రే చేసే ముందు Compatibility Test చేయాలి.

పంటల పోషక నిర్వహణ మరియు ఎరువుల వినియోగంపై మరింత సాంకేతిక సమాచారం కోసం ICAR (Indian Council of Agricultural Research) అధికారిక వెబ్సైట్ను సందర్శించవచ్చు.
ముగింపు
NPK Fertilizer సరైన విధంగా వాడితే రైతులకు మంచి ఫలితం ఇస్తుంది. 20:20:0:13 పంట ప్రారంభ దశలో, 19:19:19 సమతుల్య ఎదుగుదల కోసం, 13:0:45 పుష్ప దశ తర్వాత కాయలు మరియు గింజల నాణ్యత కోసం ఉపయోగపడుతుంది. అయితే ప్రతి పొలంలో నేల పరిస్థితి వేర్వేరుగా ఉంటుంది. కాబట్టి నేల పరీక్ష ఆధారంగా, స్థానిక వ్యవసాయ శాఖ సూచనలతో ఎరువులు వాడటం రైతులకు సురక్షితమైన మరియు లాభదాయకమైన మార్గం.

